We zijn ons bij ROEF al enige tijd aan het oriënteren op biobased isolatie. Wat zijn de voors en tegens van de verschillende opties? Wat is het meest kwalitatief én duurzaam én gebruiksvriendelijk? Technisch manager Rob Pittens en adviseur duurzaamheid Anna van den Dijssel vertellen waarom we nu kiezen voor hennepwol.

De zoektocht naar een biobased alternatief voor de isolatie in ROEF speelt al een tijd. Biobased isolatie past heel goed bij ons natuurinclusieve dak. Bovendien vragen opdrachtgevers er steeds vaker om. Maar zo simpel als ‘we pakken een biobased materiaal en klaar’ is het niet.

“Het moet niet alleen op papier duurzaam zijn, we willen dat het écht klopt.”

Niet alleen duurzaam, ook werkbaar

Rob Pittens: “Ons uitgangspunt bij elke keuze voor ROEF is: het moet niet alleen op papier duurzaam zijn, we willen dat het écht klopt. Dus bij voorkeur lokaal geproduceerd, zonder onnodig transport. Het is ook belangrijk dat het goed werkbaar is. Wij maken complete prefab daken, dus het materiaal moet passen in ons proces.”

En daar zit meteen de uitdaging. Sommige biobased oplossingen vragen bijvoorbeeld om een heel andere manier van werken. Voor inblaasisolatie zoals inblaasstro heb je speciale apparatuur nodig en moet je de dakelementen anders gaan opbouwen. Dat past niet bij hoe we bij ROEF werken.

Kritisch blijven kijken

Er zijn al best wat biobased isolatiematerialen op de markt. Ook in plaatvorm, zoals vlas- en houtvezelproducten. Maar ook die bleken voor ROEF niet direct de juiste oplossing.

Rob: “Bij dakrenovatie worden bijvoorbeeld best vaak vlasplaten toegepast. Een mooie oplossing, maar deze vlasplaten komen nu nog uit het buitenland, wat weer extra transport betekent.”

Daarnaast speelt de totale opbouw van het dak een grote rol. “Wij willen een element dat helemaal klopt. Geen koudebruggen, geen kieren, gewoon een goed en degelijk geheel. Sommige oplossingen voelen dan toch als een compromis.”

Hennep kwam steeds vaker terug

In de zoektocht kwam hennep steeds weer bovendrijven, vertelt Anna van den Dijssel.

“Vanuit biobased bouwen kijk je: hoe kunnen we materialen lokaal telen én verwerken? En dan is hennep gewoon een hele interessante. Het groeit in Nederland, het groeit snel en je kunt er sterke vezels van maken.”

Wat hennep extra interessant maakt, is de structuur van het materiaal. “De vezel in de stengel is al vrij houtachtig. Daardoor heb je minder extra toevoegingen nodig om er een stevig product van te maken. Bij andere materialen moet je vaak nog kunststoffen of andere vezels toevoegen. Bij hennep is dat veel minder nodig.”

Straks gewoon uit Nederland

Voor ROEF kiezen we nu voor hennepwol. Een belangrijke reden hiervoor is dat de productie letterlijk steeds dichterbij komt. “Nu wordt hennep hier geoogst, naar Tsjechië gebracht om er wol van te maken en daarna weer terug vervoerd. Maar binnenkort komt daar verandering in. DunAgro is bezig met een fabriek in Oude Pekela. Daar kunnen ze straks lokaal geteelde hennep verwerken tot isolatiematten.”

“Nu speelt een deel van het productieproces zich nog af in het buitenland. DunAgro is bezig met een fabriek in Oude Pekela.”

Voor ROEF is dat precies de richting die we zoeken. “We willen zo lokaal mogelijk werken. Dat past bij onze visie en bij hoe we naar de toekomst van bouwen kijken.”

Combinatie met SAM Panels

De opbouw die we nu testen bij ROEF bestaat voor een groot deel uit hennepwol. We sluiten deze isolatieschil af met SAM Panels. Dit zijn duurzame en gifvrije plaatmaterialen van gerecyclede papiervezels en reststromen zoals gras, hennep en koemest.

Rob: “Geen plastic plaat dus, maar een biobased plaat. En heel belangrijk: SAM Panels zijn dampopen. De woning kan daardoor vrij blijven ademen, waardoor er altijd een optimaal binnenklimaat is.”

“Geen plastic plaat dus, maar een biobased. En SAM Panels zijn dampopen, daardoor kan de woning vrij blijven ademen.”

 

Nog wel wat puzzels

Er liggen nu nog een aantal technische vragen op tafel. Rob: “Het grootste punt bij het toepassen van biobased isolatie is het gewicht. Een henneppakket is een stuk zwaarder. Waar we nu rond de 124 kilo zitten, ga je met hennep richting de 300 kilo of meer.”

“We rekenen met constructeurs door wat kan en wat niet. Misschien moeten we iets aanpassen in de constructie of in hoe we de elementen opbouwen.”

Ook de isolatiewaarde blijft een onderwerp. “We zijn gewend om naar een RC van 6,3 te gaan, maar de vraag is: moet dat altijd? Onderzoek laat zien dat het effect boven een bepaalde waarde minder groot wordt. Dan kun je je afvragen of al dat extra materiaal nog wel de moeite waard is.”

Dit voelt als de juiste richting

Onderaan de streep voelt hennepwol in combinatie met SAM Panels voor ROEF als de meest logische stap op dit moment.

Anna: “Als we deze stap zetten, willen we het goed doen. Met hennep hebben we daar nu het meeste vertrouwen in. Het is lokaal, biobased, technisch interessant en het past bij hoe wij werken.”

De komende tijd staat in het teken van testen en verder ontwikkelen. We houden jullie hier uiteraard van op de hoogte.